Υγιείς ωκεανοί για βιώσιμη ανάπτυξη και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης

Οι ωκεανοί καλύπτουν πάνω από το 70% της επιφάνειας της γης και παρέχουν θεμελιώδεις οικοσυστημικές υπηρεσίες, όπως τροφή, ρύθμιση του κλίματος και αναψυχή. Στηρίζουν επίσης τη ζωή και τον βιοπορισμό εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλον τον κόσμο.

© Jurgen Freund / WWF 

Ωκεανοί και στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης

Ο 14ος Στόχος Βιώσιμης Ανάπτυξης* του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών αναγνωρίζει την κρίσιμη αυτή σημασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, και αποσκοπεί στη «διατήρηση και βιώσιμη χρήση των ωκεανών, των θαλασσών και των θαλάσσιων πόρων προς την κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης». Οι επιμέρους 10 υποστόχοι παρέχουν ένα ευρύ σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των κύριων προκλήσεων και απειλών για τα θαλάσσια οικοσυστήματα (ρύπανση, οξίνιση και κλιματική αλλαγή, αλιεία, απώλεια της βιοποικιλότητας, και υποβάθμιση των οικοτόπων και ειδών).

Είναι σημαντικό ότι όλοι οι 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης είναι αλληλένδετοι και η επίτευξη του στόχου 14 για τους ωκεανούς παίζει κομβικό ρόλο στην επίτευξη των άλλων στόχων, ειδικότερα του στόχου 1 (εξάλειψη της φτώχειας), 2 (εξάλειψη της πείνας) and 13 (κλιματική δράση), αλλά και στην επίτευξη των στόχων της Ατζέντας 2030 του ΟΗΕ για ειρήνη και ευημερία για τους ανθρώπους και τον πλανήτη.

Αποτυχία στην επίτευξη των στόχων

Ωστόσο, όπως καταδεικνύει η πρόσφατη έκθεση του WWF «Βελτιώνοντας τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών για τη ζωή κάτω από το νερό» (Improving international ocean governance for life below water), 5 χρόνια μετά την υιοθέτηση των στόχων αυτών, η πρόοδος που έχει σημειωθεί για την επίτευξη τους είναι ανεπαρκής. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τους τέσσερις υποστόχους με προθεσμία το 2020, τα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι δεν θα επιτευχθούν έως το τέλος της χρονιάς, ενώ ο τέταρτος θα επιτευχθεί μερικώς.

Η έκθεση του WWF τονίζει ότι τα κενά και οι ελλείψεις που εντοπίζονται στις ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές για την προστασία των θαλασσών είναι πολλά: έλλειψη βιώσιμων σχεδίων διαχείρισης για την αποτελεσματική προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, περιορισμένη και ανεπαρκής διαμόρφωση θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, αποτυχία να ευθυγραμμιστεί η ικανότητα του αλιευτικού στόλου της ΕΕ με τις αλιευτικές δυνατότητες, χρήση επιζήμιων αλιευτικών επιδοτήσεων και συνεχιζόμενη υπεραλίευση.

Ανάγκη για άμεση κινητοποίηση και δράση

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά θαλασσινών στον κόσμο και έχει θαλάσσια έκταση μεγαλύτερη από 6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, η κινητοποίηση της και των κρατών μελών της πρέπει να είναι άμεση και αποφασιστική για να αντιμετωπιστούν τα κρίσιμα αυτά προβλήματα. Όπως τονίζει η έκθεση του WWF, απαιτείται μια συνολική και συνεκτική προσέγγιση μέσω της υιοθέτησης μιας Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την εφαρμογή των Στόχων για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη προκειμένου να επιτευχθούν συνέργειες και συνοχή μεταξύ των τομεακών στόχων, πολιτικών και μέτρων, καθώς και ενίσχυση και αποτελεσματική εφαρμογή του νομικού και θεσμικού πλαισίου για τη διατήρηση και αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και την αντιμετώπιση της υπεραλίευσης.

Ειδικότερα για την Ελλάδα όπου οι θάλασσες αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο του εθνικού φυσικού μας πλούτου αλλά και της οικονομίας της χώρας, θα πρέπει – μεταξύ άλλων - να θεσμοθετηθούν αποτελεσματικά και λειτουργικά διαχειριστικά μέτρα και σχέδια στηριζόμενα στην οικοσυστημική προσέγγιση για τις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, να διαμορφωθεί ένας συνεκτικός και ολοκληρωμένος θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, να υιοθετηθούν αποτελεσματικά και λειτουργικά μέτρα και δράσεις για βιώσιμη αλιεία, καθώς και να διαμορφωθεί μια ενοποιημένη διαχείριση του παράκτιου χώρου.

Στο μεταξύ, όλοι μας μπορούμε να αντιδράσουμε για να προστατέψουμε τις θάλασσές μας: μπορούμε να επιλέξουμε ψαρικά που έχουν αλιευθεί με βιώσιμο και νόμιμο τρόπο, να μην χρησιμοποιούμε πλαστικά μιας χρήσης και να προσπαθήσουμε να μειώσουμε το περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα.

© Krzysztof Bargiel / WWF 

Τα υγιή θαλάσσια οικοσυστήματα σημαίνουν ευημερία για όλους

To 2020 αποτελεί χρονιά ορόσημο για την αντιμετώπιση των κρίσιμων απειλών για τους ωκεανούς, όπως η κλιματική κρίση και η υπεραλίευση. Απαιτείται μία νέα συμφωνία για τη φύση και τον άνθρωπο με σκοπό την προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Τα υγιή και ανθεκτικά θαλάσσια οικοσυστήματα αποτελούν πηγή ζωής για τον πλανήτη και για τους ανθρώπους, και απαραίτητη προϋπόθεση για την ευημερία όλων μας.   

Διαβάστε ολόκληρη την έκθεση (στα αγγλικά).  

 

* Οι στόχοι για τη βιώσιμη ανάπτυξη (Sustainable Development Goals) υιοθετήθηκαν το 2015 από τη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στο πλαίσιο της «Ατζέντα 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη - Μετασχηματίζοντας τον κόσμο μας» (Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development) με σκοπό την ειρήνη και ευημερία για τους ανθρώπους και τoν πλανήτη. Οι 17 κύριοι στόχοι και οι 169 υποστόχοι αποτελούν ένα φιλόδοξο σχέδιο δράσης για όλες τις χώρες για την ανάπτυξη και προώθηση πολιτικών, μέτρων και δράσεων με σκοπό την πραγμάτωση των τριών διαστάσεων της βιώσιμης ανάπτυξης – κοινωνική, περιβαλλοντική και οικονομική.


Μοιράσου το με φίλους
 

Σχόλια