Μεθοδολογία

Το παρακάτω κείμενο παραθέτει βασικές επεξηγήσεις για τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν και τον τρόπο υπολογισμού του ηλεκτρονικού αποτυπώματος, δηλαδή της κατανάλωσης ενέργειας και των εκπομπών CO₂ που αντιστοιχούν σε αυτή.

Η εκτίμηση του ενεργειακού αποτυπώματος δεν αποσκοπεί να υπολογίσει σε ποιο βαθμό είναι ο παίκτης υπεύθυνος για το CO₂ που συγκεντρώνεται στην ατμόσφαιρα, ούτε να δώσει με απόλυτη επιστημονική εγκυρότητα την ενέργεια που καταναλώνει και την ποσότητα των εκπομπών CO₂ που προέρχονται από τις καθημερινές του συνήθειες. Πρόκειται για ένα παιχνίδι που έχει στόχο να μας κάνει όλους να σκεφτούμε πόσο οι συνήθειές μας επηρεάζουν το κλίμα του πλανήτη, αλλά και πως μπορούμε να συμβάλλουμε στην επίλυση του προβλήματος κάνοντας μικρές αλλαγές στην καθημερινότητά μας. Για το λόγο αυτό, η επιλογή των συσκευών και οι τιμές που λαμβάνονται υπόψη είναι ενδεικτικές και βασίζονται σε μέσες τιμές.
Το αποτύπωμα υπολογίζεται σε επίπεδο νοικοκυριού και όχι προσωπικά. Το αποτέλεσμα που προκύπτει είναι η ενεργειακή κατανάλωση του κάθε νοικοκυριού κατά προσέγγιση και οι αντίστοιχες εκπομπές του, ανάλογα με τις γενικές απαντήσεις που δίνει ο παίκτης. Η μέθοδος αυτή, αν και έχει κάποιους περιορισμούς καθώς βασίζεται σε παραδοχές που προκύπτουν από γενικευμένες μέσες τιμές, μπορεί να δώσει μια πρώτη προσεγγιστική εικόνα για το ενεργειακό αποτύπωμά σας.
Το ηλεκτρονικό αυτό παιχνίδι λαμβάνει υπόψη του – και υπολογίζει - άμεσες εκπομπές CO₂ που σχετίζονται με την κατανάλωση ενέργειας στο σπίτι (θέρμανση χώρου και νερού και οικιακές συσκευές) και με τις μετακινήσεις (χρήση αυτοκινήτου). Αντίθετα, δεν περιλαμβάνει έμμεσες εκπομπές CO₂, όπως εκπομπές από την απόρριψη σκουπιδιών ή εκπομπές που σχετίζονται με την παραγωγή των προϊόντων που καταναλώνουμε κτλ.
Τα στοιχεία για τις μέσες και ενδεικτικές τιμές κατανάλωσης των συσκευών που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση του αποτυπώματος προήλθαν από διάφορες πηγές. Για τα πλυντήρια, το ψυγείο και τη κουζίνα, τα στοιχεία προήλθαν από προσωπική επικοινωνία με ειδικούς του Κέντρου Ανανεώσιμων Ενέργειας (ΚΑΠΕ) καθώς και από την ιστοσελίδα του. Τα στοιχεία για την ενδεικτική τιμή κατανάλωσης φυσικού αερίου ή πετρελαίου προήλθαν από τη σελίδα της εταιρείας Φυσικού Αερίου Αττικής (ΦΑΑ). Oι ενδεικτικές μέσες τιμές για συσκευές όπως η τηλεόραση, το dvd και το στερεοφωνικό προήλθαν από τη σελίδα της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ). Τέλος, για τον εξοπλισμό γραφείου, όπως οι υπολογιστές και ο εκτυπωτής, οι τιμές κατανάλωσης ενέργειας προήλθαν από την ιστοσελίδα του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Energy Star σχετικά με την ενεργειακή απόδοση του εξοπλισμού γραφείου.
Η ενεργειακή σήμανση παρέχει στους καταναλωτές πληροφορίες σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας των ηλεκτρικών συσκευών. Τα ψυγεία, τα κλιματιστικά, οι ηλεκτρικές κουζίνες, οι λάμπες και τα πλυντήρια πιάτων και ρούχων πρέπει να συνοδεύονται από την ετικέτα ενεργειακής σήμανσης, που τις κατατάσσει σε κατηγορίες από το Α (αποδοτικότερη – λιγότερη κατανάλωση ενέργειας) έως το G (μη αποδοτική – περισσότερη κατανάλωση ενέργειας). Είναι, λοιπόν, σημαντικό να επιλέγει κανείς τις ενεργειακά πιο αποδοτικές ηλεκτρικές συσκευές κατηγορίας Α, γιατί αυτό επηρεάζει την ενεργειακή κατανάλωση στο σπίτι. Για το λόγο αυτό, η ενεργειακή κατηγορία των συσκευών του παίκτη λαμβάνεται υπόψη κατά τους υπολογισμούς του ενεργειακού του αποτυπώματος. Για την απλοποίηση των υπολογισμών, δεν χρησιμοποιούνται ενδεικτικές τιμές για όλες τις ενεργειακές κατηγορίες. Στην περίπτωση που η απάντηση στην ερώτηση για το αν η συσκευή είναι ενεργειακής κατηγορίας (κλάσης) Α, είναι αρνητική, τότε η συσκευή θεωρείται αυτόματα ενεργειακής κλάσης C, η οποία σύμφωνα με τη γνώμη των ειδικών είναι μια από τις επικρατέστερες ενεργειακές κλάσεις στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, και στην περίπτωση που ο παίκτης απαντήσει ότι δε γνωρίζει την ενεργειακή κατηγορία της συσκευής του, για τους υπολογισμούς επιλέγεται αυτόματα η ενδεικτική τιμή που αντιστοιχεί σε συσκευές ενεργειακής κατηγορίας C.
Όσον αφορά το φωτισμό, ο παίκτης καλείται να συμπληρώσει τον αριθμό των κοινών λαμπτήρων και των λαμπτήρων εξοικονόμησης ενέργειας που έχει στο σπίτι του. Στη συνέχεια η κατανάλωση εκτιμάται με βάση την υπόθεση ότι το σύνολο των λαμπτήρων του σπιτιού είναι αναμμένοι για τουλάχιστον 1,5 ώρα/ημέρα. Οι διαφορετικές κατηγορίες ισχύος των κοινών λαμπτήρων αλλά και των λαμπτήρων εξοικονόμησης ενέργειας λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς με τη μορφή ποσοστών επί του συνόλου των λαμπτήρων, όπως αυτά διαμορφώνονται από τη μελέτη του Ευρωπαϊκού προγράμματος «End-use metering campaign in 400 households of the European Community Assessment of the Potential Electricity Savings (EURECO)» σχετικά με το θέμα του φωτισμού. Sidler O. End-use metering campaign in 400 households of four European countries. The SAVE-project EURECO, 2002.
Ο παίκτης καλείται να συμπληρώσει τη συνολική ποσότητα του φυσικού αερίου ή του πετρελαίου που καταναλώνει σε ετήσια βάση, που συνήθως χρησιμοποιείται για θέρμανση. Η χρήση του φυσικού αερίου ή του πετρελαίου λαμβάνεται υπόψη μόνο σε ότι αφορά την επίδρασή τους στην τελική έκλυση των εκπομπών CO₂ και δεν προσμετρούνται στην τελική κατανάλωση ενέργειας του νοικοκυριού. Οι συντελεστές μετατροπής των κυβικών μέτρων του φυσικού αερίου και των λίτρων του πετρελαίου σε εκπομπές CO₂ βασίζονται στις τιμές που δίνει το Υπουργείο Ανάπτυξης και ισούνται με 2 kg CO₂/m3 και 2,6 kg CO₂/λίτρο αντίστοιχα.
Στην περίπτωση των κλιματιστικών, ως ενδεικτικά κλιματιστικά θεωρήθηκαν αυτά των 9000btu (british thermal unit) για μια μέση περίοδο χρήσης διάρκειας 6 μηνών/χρόνο για θέρμανση το χειμώνα και για μια μέση περίοδο χρήσης διάρκειας 4 μηνών/χρόνο για ψύξη το καλοκαίρι. Επίσης, για τους υπολογισμούς σχετικά με
Σε περίπτωση ύπαρξης ηλιακού θερμοσίφωνα, θεωρείται ότι η περίοδος χρήσης του για την Ελλάδα είναι γύρω στις 300 ημέρες το χρόνο. Πηγή: www.medclima.gr/documents/guidance_docs_citizens.pdf
Οι μετακινήσεις λαμβάνονται υπόψη μόνο σε ότι αφορά την επίδρασή τους στην τελική έκλυση των εκπομπών CO₂ και δεν προσμετρούνται στην τελική κατανάλωση ενέργειας του νοικοκυριού. Επίσης, λαμβάνονται υπόψη μόνο οι καθημερινές μετακινήσεις που γίνονται με αυτοκίνητο και όχι με τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Για πιο λεπτομερή υπολογισμό των εκπομπών των μετακινήσεων, μπορείτε να επισκεφτείτε το www.treatise.eu.com. Ο υπολογιστής αυτός επιτρέπει να εισάγετε τις λεπτομέρειες των μετακινήσεων σας και να συγκρίνετε τις εκπομπές CO₂ που παράγετε ανάλογα με την επιλογή διαφορετικών μέσων μεταφοράς: αεροπλάνο, τρένο, λεωφορείο, αυτοκίνητο, ποδήλατο ή βάδισμα. Η σελίδα αυτή δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού συγχρηματοδοτούμενου προγράμματος TREATISE παρέχει δωρεάν πληροφόρηση σχετικά με τις περιβαλλοντικά και οικονομικά αποδοτικές μεταφορές καθώς και για άλλες δράσεις βιώσιμης κινητικότητας. Από το ίδιο πρόγραμμα αντλήθηκαν και τα στοιχεία σχετικά με τις ενδεικτικές τιμές εκπομπών των αυτοκινήτων ανά χιλιόμετρο που χρησιμοποιήθηκαν για τους υπολογισμούς του αποτυπώματος. Οι τελικές εκπομπές υπολογίζονται σύμφωνα με τον κυβισμό του αυτοκινήτου, το καύσιμο που χρησιμοποιείται αλλά και τα χιλιόμετρα που κάνει το αυτοκίνητο σε καθημερινή βάση. Την τελευταία πληροφορία καλείται να την συμπληρώσει ο παίκτης.
Η κατανάλωση ενέργειας από μικροσυσκευές (σίδερο, σκούπα, πιστολάκι μαλλιών κτλ) δεν υπολογίζεται ξεχωριστά αλλά θεωρείται ότι αποτελεί το 10% της ενεργειακής κατανάλωσης ενός νοικοκυριού. Αυτό προέκυψε από ένα αντίστοιχο υπολογιστικό εργαλείο της Ελβετίας www.energybox.ch
Όταν οι τιμές που εισάγονται ως απαντήσεις στις ερωτήσεις του παιχνιδιού δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, δεν λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς της τελικής κατανάλωσης ενέργειας
Η τιμή του συντελεστή μετατροπής της κιλοβατώρας σε εκπομπές CO₂ που χρησιμοποιήθηκε ισούται με 0,814 κιλά CO₂/KWh. Πηγή: CO₂ emissions from purchased electricity. http://safeclimate.net/business/measuring/tools.php
Η τιμή για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας συμπεριλαμβανομένου και του ΦΠΑ που χρησιμοποιήθηκε ισούται με 0,1€/KWh. Πηγή: http://www.cres.gr/energy-saving/enimerosi_symboules.htm
Η μέση τιμή των εκπομπών CO₂ από την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας που παραθέτουμε έχει εκτιμηθεί με βάση μια μέση τιμή κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μιας κατοικίας που ισούται με 4570 kWh/έτος. Η τιμή αυτή προέκυψε από ενδεικτικές μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράμματος «End-use metering campaign in 400 households of the European Community Assessment of the Potential Electricity Savings (EURECO)». Πηγή: «EURECO», Γιώργος Μαρκογιαννάκης, ΚΑΠΕ, Τομέας Ανάλυσης Ενεργειακής Πολιτικής.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα τους Μηνά Ιατρίδη, Γρηγόρη Ζωίδη, Αριστοτέλη Μπότζιο – Βαλασκάκη και Γιώργο Μαρκογιαννάκη από το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) για τη πολύτιμη βοήθειά τους για την ολοκλήρωση αυτού του ηλεκτρονικού παιχνιδιού.

Περισσότερες πληροφορίες: Ντόρα Πετρουλά, d.petroula@wwf.gr

<< επιστροφή