Αβέβαιο το μέλλον της Ελλάδας λόγω της κλιματικής αλλαγής

Προσαρμογή και άμεσα μέτρα απαιτούν οι ορατές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα, σύμφωνα με νέα έρευνα του WWF Ελλάς και του Εθνικού Αστεροσκοπείου.

Ανυπόφορες πόλεις, τουριστικοί προορισμοί με καύσωνες, δύσκολες μέρες για τη γεωργία, εθνικοί δρυμοί σε κίνδυνο. Κάπως έτσι συνοψίζονται τα κύρια συμπεράσματα της νέας επιστημονικής έκθεσης του WWF Ελλάς, «Το αύριο της Ελλάδας: επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα κατά το άμεσο μέλλον», που παρουσιάστηκε σήμερα σε ειδική συνέντευξη τύπου, από το WWF Ελλάς και το Εθνικό Αστεροσκοπείο. Αντικείμενο της έκθεσης είναι η πρόβλεψη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2021-2050. Είναι η πρώτη φορά που μια έρευνα επικεντρώνει στην επιρροή της κλιματικής αλλαγής σε συγκεκριμένες περιοχές, με μεγάλη σημασία για την οικονομία και τον φυσικό πλούτο της χώρας.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η ήδη υπάρχουσα δυσφορία των κατοίκων στις πόλεις πρόκειται να ενταθεί. Οι κάτοικοι πόλεων όπως η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, η Λαμία και η Λάρισα θα υπόκεινται μέχρι και σε 20 περισσότερες ημέρες καύσωνα. Παράλληλα, σε Λαμία, Λάρισα, Βόλο, Θεσσαλονίκη και Αθήνα, η συνολική βροχόπτωση θα μειωθεί, αλλά αναμένεται να αυξηθούν κατά 10-20% οι ακραίες βροχοπτώσεις. Με άλλα λόγια φαίνεται πως αυξάνεται ο κίνδυνος τόσο για πλημμυρικά επεισόδια όσο και για εξάπλωση πυρκαγιών στα περιαστικά δάση.

Σημαντικά θα επηρεαστούν και οι τουριστικοί προορισμοί της χώρας μας. Από 5 έως και 15 περισσότερες θα είναι οι μέρες με καύσωνα στους υπό εξέταση τουριστικούς νομούς, ενώ θα αυξηθούν περαιτέρω και οι νύχτες όπου η θερμοκρασία δεν θα πέφτει κάτω από τους 20ο C, κυρίως στις νησιωτικές περιοχές, όπως η Ρόδος και τα Χανιά. Κάτι τέτοιο, σε συνδυασμό με υψηλά επίπεδα υγρασίας, μπορεί να επιδεινώσει τις συνθήκες δυσφορίας. Ακόμη ένας αρνητικός παράγοντας είναι και η πρόβλεψη για σημαντική αύξηση του κινδύνου εξάπλωσης πυρκαγιάς στις υπό εξέταση τουριστικές περιοχές. Από την άλλη, η έρευνα δείχνει πως θα αυξηθούν, κατά σχεδόν ένα μήνα, οι ημέρες με θερμοκρασία άνω των 25ο C, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.

Οι δέκα μεγαλύτεροι αγροτικοί νομοί της χώρας θα δεχθούν μεγάλη πίεση από την κλιματική αλλαγή, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι μέρες καύσωνα, οι συνεχόμενες ημέρες χωρίς βροχή, να μειωθούν οι χειμερινές βροχοπτώσεις και συνεπώς να αυξηθεί κατά πολύ ο κίνδυνος πυρκαγιάς. Για παράδειγμα, στην Εύβοια αναμένονται περισσότερες από 25 επιπλέον ξηρές ημέρες σε σχέση με σήμερα, οι Σέρρες και η Λάρισα θα ζήσουν 20 περισσότερες μέρες καύσωνα, ενώ στο Ηράκλειο και την Πέλλα οι βροχοπτώσεις το χειμώνα θα μειωθούν κατά 15%. Οποιαδήποτε πρόβλεψη για πιθανές βλάβες στις καλλιέργειες είναι παρακινδυνευμένη αλλά τα γενικά ευρήματα φανερώνουν αυξημένο κίνδυνο για ερημοποίηση νέων εκτάσεων και μείωση στη διαθεσιμότητα νερού.

Η κλιματική αλλαγή θα θέσει σε τρομερή δοκιμασία και τους Εθνικούς Δρυμούς, καθώς προβλέπεται αύξηση των ημερών με υψηλό ρίσκο εμφάνισης πυρκαγιάς σε όλους τους Δρυμούς της χώρας.

«Οι προβλέψεις για την Ελλάδα δεν είναι ευοίωνες, γεγονός που κάνει ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη άμεσης αξιοποίησης της έρευνας από το σύνολο των αρμόδιων δημόσιων φορέων και την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος προσαρμογής της χώρας στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής» σημειώνει ο Χρήστος Γιαννακόπουλος, κύριος ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου και βασικός συντάκτης της έκθεσης.

«Η Πολιτεία δεν μπορεί να ισχυριστεί πλέον ότι δεν γνωρίζει τι ενδέχεται να συμβεί στο μέλλον. Έχει καθήκον και υποχρέωση, όχι μόνο να λάβει όλα τα μέτρα στο εσωτερικό της χώρας για τη διαφύλαξη των φυσικών πόρων, αλλά πολύ περισσότερο να αναλάβει πρωτοβουλίες και να απαιτήσει μια καλή συμφωνία στην Κοπεγχάγη, ώστε να αποτραπούν οι χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η νέα κυβέρνηση πρέπει να θέσει τα ζητήματα της Κοπεγχάγης και της προσαρμογής της χώρας στις μελλοντικές κλιματικές συνθήκες ως μέγιστες προτεραιότητες» καταλήγει ο Δημήτρης Καραβέλλας, Διευθυντής του WWF Ελλάς.

Περισσότερες πληροφορίες:

Αχιλλέας Πληθάρας, Υπεύθυνος Εκστρατειών Πολιτικής, WWF Ελλάς, τηλ: 210 3314893, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Α. Σημειώσεις προς συντάκτες:

  1. Για τη χρήση σχημάτων και διαγραμμάτων της έκθεσης, καθώς και για κάθε άλλο επικοινωνιακό υλικό μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον κ. Ιάσονα Κάντα, Υπεύθυνο Τύπου WWF Ελλάς, τηλ. 210 3314893, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
  2. Δειτε την επιστημονική έκθεση του WWF Ελλάς «Το αύριο της Ελλάδας: επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα κατά το άμεσο μέλλον» (PDF 20MB)
  3. Το WWF Ελλάς είχε προδημοσιεύσει τα στοιχεία για τους εθνικούς δρυμούς της χώρας, τα οποία μπορείτε να βρείτε εδώ. Υπενθυμίζονται τα κύρια ευρήματα για τους εθνικούς δρυμούς: Αύξηση των ημερών με υψηλό ρίσκο εμφάνισης πυρκαγιάς στους εθνικούς δρυμούς της χώρας: κατά 5 (Αίνος Κεφαλονιάς) έως 15 ημέρες (Οίτη και Πάρνηθα). Διαπιστώνεται επίσης ότι κατά μέσο όρο η μέση μέγιστη θερινή θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 2οC περίπου στους δρυμούς Βίκου-Αώου, Πίνδου, Ολύμπου, Παρνασσού και Πρεσπών. Επίσης, η χειμερινή βροχόπτωση εκτιμάται ότι θα μειωθεί σχεδόν σε όλους τους δρυμούς έως και 15%. Ανησυχητικό είναι τέλος το γεγονός ότι γενικά αναμένεται αύξηση των περιόδων ανομβρίας κατά μία έως δυο εβδομάδες.
  4. H μελέτη διερευνά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως αυτές προκύπτουν από κατάλληλους κλιματικούς δείκτες, στις δέκα μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας, στους δέκα πιο τουριστικούς νομούς, στους δέκα νομούς με το μεγαλύτερο ποσοστό απασχολούμενων στη γεωργία και στους δέκα εθνικούς δρυμούς που αποτελούν και τα σημαντικότερα δασικά οικοσυστήματα της χώρας. Στην έρευνα υπολογίζονται οι αλλαγές σε σχετικούς κλιματικούς δείκτες μεταξύ της μελλοντικής περιόδου (2021-2050) και της περιόδου αναφοράς (1961-1990).
  5. Πιο κάτω αναφέρονται οι επιλεγμένες περιοχές και μερικά τα ευρήματα που αφορούν στις κλιματικές συνθήκες σε αυτές, κατά την περίοδο 2021-2050.

Β. Αστικές περιοχές και σύγκριση των κλιματικών δεικτών την περίοδο 2021-2050, σε σχέση με την περίοδο 1961-1990 (κόκκινο: αύξηση, μπλε: μείωση)

Επιλεγμένες πόλεις

Αριθμός καυτών ημερών
(Tmax > 35οC)

Αριθμός τροπικών νυχτών
(Tmin > 20οC)

Ποσότητα βροχόπτωσης σε διάστημα τριών ημερών (%)

Μεγάλες απαιτήσεις ψύξης
(αριθμός ημερών)

Μεγάλες απαιτήσεις θέρμανσης
(αριθμός ημερών)

Αθήνα

10-15

30

10

10

15

Θεσσαλονίκη

15-20

30

10

15

15

Πάτρα

15-20

30

-

10

15

Ηράκλειο

<10

30

-

10

15

Λάρισα

15-20

30

15

15-20

15

Βόλος

10-15

30

15

10

15

Ιωάννινα

10-15

15

-

5

15

Καβάλα

10-15

30

-

10

15

Λαμία

15-20

30

20

10-15

15

Καλαμάτα

15-20

30

-

10

15

Γ. Τουριστικές περιοχές και σύγκριση των κλιματικών δεικτών την περίοδο 2021-2050, σε σχέση με την περίοδο 1961-1990 (κόκκινο: αύξηση, μπλε: μείωση)

Επιλεγμένοι νομοί

Αριθμός καυτών ημερών
(Tmax > 35οC)

Αριθμός τροπικών νυχτών
(Tmin > 20οC)

Αριθμός θερινών ημερών
(Tmax > 25οC)

Κίνδυνος δασικής πυρκαγιάς (ημέρες)

Ενεργειακή ζήτηση ψύξης (ημέρες)

Ρόδος

5-10

30-40

20-30

10

5-10

Αττική

15

30

20-30

15

10

Ηράκλειο

10-15

30

20-30

10

10

Χαλκιδική

10

30

20-30

10

5

Κυκλάδες

-

30

25

5-10

-

Κέρκυρα

5-10

30

20-25

10

5

Χανιά

10

30-40

30

10

5

Ρέθυμνο

10

30

30

10

5

Πιερία

10

30

20

10

15

Ζάκυνθος

5

30

25

5-10

-

Δ. Αγροτικές περιοχές και σύγκριση των κλιματικών δεικτών την περίοδο 2021-2050, σε σχέση με την περίοδο 1961-1990 (κόκκινο: αύξηση, μπλε: μείωση)

 Επιλεγμένοι νομοί

Διάρκεια ξηρής περιόδου (ημέρες)

Κίνδυνος πυρκαγιάς (ημέρες)

Αριθμός καυτών ημερών
(Tmax > 35οC)

Νυχτερινοί παγετοί (ημέρες)

Χειμερινές βροχοπτώσεις (%)

Φθινοπωρινές  βροχοπτώσεις (%)

Ηράκλειο

10-20

15

15

-

15

15

Αιτωλοακαρνανία

10

10

15

-

5-10

-

Μεσσηνία

10

10

15

-

5-10

-

Λάρισα

10-15

20

20

10-15

5-10

20

Ηλεία

10

10

15

-

5-10

-

Αχαΐα

10

10

15

-

5-10

-

Εύβοια

>25

15

15

-

5-10

20

Σέρρες

15-20

20

20

10-15

15

-

Φθιώτιδα

20

20

15

10-15

5-10

10

Πέλλα

15-20

20

15

15

15

15

Ε. Εθνικοί δρυμοί και σύγκριση των κλιματικών δεικτών την περίοδο 2021-2050, σε σχέση με την περίοδο 1961-1990 (κόκκινο: αύξηση, μπλε: μείωση)

Εθνικός Δρυμός

Μεταβολή της μέσης ελάχιστης χειμερινής θερμοκρασίας (oC)

Μεταβολή της μέσης μέγιστης θερινής θερμοκρασίας (oC)

Χειμερινή Βροχόπτωση (%)

Φθινοπωρινή Βροχόπτωση (%)

Κίνδυνος εμφάνισης  πυρκαγιάς (ημέρες)

Διάρκεια περιόδων ανομβρίας (ημέρες)

Αίνος

1

1.5

15

-

5

15

Βίκος - Αώος

1.3

2

-

10

10

7

Πίνδος

1.3

2

-

10

10

7

Όλυμπος

1.3

2

15

15

10

7

Οίτη

1

2

10

15

15

7

Παρνασσός

1.3

1.5

10

15

10

15

Πάρνηθα

1

1.5

10

15

15

15

Σούνιο

1

1

10

15

10

7

Πρέσπες

1.3

2

15

15

10

15

Λευκά Όρη

1

1.5

15

10

10

15