Η υπερθέρμανση του πλανήτη σταμάτησε το 1997 

Το 2012 έκθεση της βρετανικής Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας έδειξε πως από τις αρχές του 1997 δεν έχει υπάρξει καμία άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Μια στιγμή όμως...

Μέσα Ενημέρωσης σε όλο τον κόσμο –όπως το αμερικανικό Fox News– αναπαρήγαγαν την είδηση που πρώτη αποκάλυψε η βρετανική εφημερίδα Mail on Sunday, η οποία συχνά-πυκνά δημοσιεύει άρθρα με σκεπτικιστικό περιεχόμενο για το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Η είδηση στηριζόταν σε μια έκθεση της βρετανικής ΕΜΥ, η οποία ‘αποδείκνυε’ πως από τις αρχές του 1997 η υπερθέρμανση του πλανήτη…αποφάσισε να κάνει παύση.

Μια ημέρα μετά την κυκλοφορία του άρθρου, οι υπηρεσίες της βρετανικής ΕΜΥ έδωσαν στη δημοσιότητα την αλληλογραφία με τον αρθρογράφο της Mail on Sunday, που προηγήθηκε της ‘αποκάλυψης’. Εκεί, εξηγούν καταρχάς πως στο διάστημα 1997-2012 έχει σημειωθεί αύξηση της θερμοκρασίας κατά 0.05°C. Ωστόσο η επιλογή σύντομων χρονικών περιόδων για την εξαγωγή συμπερασμάτων μπορεί να είναι εξαιρετικά αποπροσανατολιστική, καθώς η κλιματική αλλαγή ανιχνεύεται σε κλίμακα πολλών δεκαετιών. Εάν, για παράδειγμα, κάποιος επιλέξει να εξετάσει την περίοδο 1979-2011, θα διαπιστώσει πως η θερμοκρασία εδάφους έχει αυξηθεί κατά περίπου 0,5°C! Εκτός από το να επιλέξει αυθαίρετα χρονικά διαστήματα για την επιβεβαίωση της ιστορίας του, ο αρθρογράφος παρέλειψε να αναφέρει ακόμα μια κρίσιμη παράμετρο. Η υπερθέρμανση του πλανήτη αφορά όλα τα επιμέρους στοιχεία του και όχι μόνο το έδαφος, στο οποίο αναφερόταν το άρθρο. Στους ωκεανούς, μάλιστα, λαμβάνει χώρα το 93% της αύξησης της θερμοκρασίας, όπως δείχνουν τα στοιχεία της Παγκόσμιας Βάσης Δεδομένων Ωκεανών από το 1955. Το ακόλουθο γράφημα δείχνει την ποσότητα θερμότητας που απορροφούν οι ωκεανοί σε διάφορα βάθη και το έδαφος, οι πάγοι και η ατμόσφαιρα. Όλα έχουν σταθερά αυξητικές τάσεις από το 1997 και έπειτα.

Ο αρθρογράφος της Mail on Sunday αποφάνθηκε, επιπλέον, πως τα μοντέλα εκτίμησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας αποτυγχάνουν στις προβλέψεις τους. Απέφυγε όμως να αναφέρει πως δεν είναι ασυνήθιστο οι διακυμάνσεις της μέσης θερμοκρασίας σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα να επηρεάζονται από κλιματικά φαινόμενα που διαρκούν έως και 15 έτη (όπως η δεκαετής ταλάντωση του Ειρηνικού), δίνοντας έτσι εσφαλμένες εντυπώσεις για τη μακροπρόθεσμη εξέλιξη της θερμοκρασίας.

Λίγους μήνες αργότερα, ο ίδιος αρθρογράφος επέστρεψε με μια νέα αποκάλυψη, η οποία αναπαρήχθη και σε ελληνικά sites. Αυτή τη φορά το τεκμήριο ήταν οι μετρήσεις του αμερικάνικου Εθνικού Κέντρου Δεδομένων Χιονιού και Πάγου (NSIDC), που οδηγούν στο συμπέρασμα πως αντί να κινδυνεύει από υπερθέρμανση, ο πλανήτης μάλλον δροσίζεται. Πράγματι, τα δεδομένα του NSIDC έδειξαν πως τον Αύγουστο του 2013 η μέση επιφάνεια του ωκεανού που καλυπτόταν από πάγο ήταν μεγαλύτερη σε σχέση με το 2012. Και αυτή τη φορά όμως το χρονικό διάστημα για το οποίο έγινε η σύγκριση δεν ήταν τυχαίο. Στην ίδια ανάλυση, το NSIDC ανέφερε πως ακόμα και η αυξημένη, σε σχέση με το 2012, επιφάνεια πάγου του Αυγούστου 2013 ήταν μικρότερη κατά 1,13km² από τον μέσο όρο της περιόδου 1981-2010 (ήταν μάλιστα η 6η μικρότερη επιφάνεια για τον μήνα Αύγουστο). Οι ετήσιες διακυμάνσεις, αναφέρεται, δεν έρχονται σε αντίθεση με τη συνολική, μακροπρόθεσμη εικόνα μείωσης της έκτασης του πάγου της θάλασσας η οποία, για τον Αύγουστο, συμβαίνει κατά 10,3% ανά δεκαετία. Το παρακάτω γράφημα δείχνει πως παρά τις φυσιολογικές διακυμάνσεις στην παγωμένη επιφάνεια της Αρκτικής, η γενική τάση παραμένει σταθερή.

Τα δεδομένα από τους δορυφόρους, από το 1979, μας δίνουν ακόμα ένα κρίσιμο στοιχείο. Την εξέλιξη του όγκου του πάγου –που περιλαμβάνουν εκτός από το εμβαδό της παγωμένης επιφάνειας, και το πάχος της- η οποία βαίνει συνεχώς μειούμενη. Μάλιστα, όσο μειώνεται το πάχος της επιφάνειας, τόσο μεγαλύτερες εκτάσεις πάγου θα λιώνουν ολοκληρωτικά τους καλοκαιρινούς μήνες.  

Κι ενώ πλησιάζουμε προς το τέλος του 2015 που φαίνεται ότι θα αποτελέσει ακόμα μια χρονιά-ρεκόρ στην αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας, το γράφημα με τα δεδομένα της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ για το 2014 δεν αφήνει πολλά περιθώρια αμφιβολίας. Την περασμένη χρονιά η μέση θερμοκρασία επιφάνειας εδάφους και ωκεανών ήταν αυξημένη κατά 0.69°C σε σχέση με τον μέσο όρο του 20ου αιώνα, και καταγράφηκε ως η υψηλότερη ανάμεσα στις μετρήσεις από το 1880.