H Ελλάδα είναι πολύ μικρή, δεν επηρεάζει το κλίμα

Ας αφήσουμε λοιπόν την αντιμετώπιση ενός πραγματικά παγκοσμίου προβλήματος στις μεγάλες δυνάμεις.

Σωστά; Λάθος.

Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα έχει πολύ μικρή συνεισφορά στις παγκόσμιες εκπομπές των αερίων φαινομένου του θερμοκηπίου (ΑΦΘ) που είναι υπεύθυνα για την κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, τo 2012 η χώρα μας εξέπεμψε 113,5 εκατομμύρια τόνους (ισοδύναμου) διοξειδίου του άνθρακα (CO2eq), τη στιγμή που η Ευρώπη των 28 και ολόκληρη η ανθρωπότητα συνεισέφεραν αντίστοιχα, 41 και 303 φορές αυτήν την ποσότητα.  

Όμως το «όλον» είναι μεταξύ άλλων και το άθροισμα των μερών του, μικρότερων και μεγαλύτερων. Η Ελλάδα μπορεί να είναι μικρό τμήμα της ανθρωπότητας αλλά εξακολουθεί να εκπέμπει πολύ περισσότερο από αυτό που της αναλογεί. Παρά την οικονομική κρίση, οι εκπομπές μας ανά μονάδα ΑΕΠ [1] όπως επίσης και οι κατά κεφαλήν εκπομπές μας [2] είναι κατά πολύ μεγαλύτερες από τον μέσο όρο των ευρωπαϊκών κρατών του ΟΟΣΑ [3], ενώ η Ελλάδα εξακολουθεί να παρουσιάζει αύξηση των εκπομπών της σε σχέση με το 1990 (6η μεγαλύτερη αύξηση στην ΕΕ το 2012) η στιγμή που οι περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν επιτύχει σημαντική μείωση [4]. 

Εξάλλου, ποια θα ήταν η τύχη μιας οποιασδήποτε εθνικής πολιτικής, αν ένα τμήμα μιας χώρας απλά αποφάσιζε να μην συνεισφέρει στην εφαρμογή της; Αντιστρόφως: θα μπορούσε να αλλάξει μια εθνική πολιτική χωρίς την ενεργό συμμετοχή των περιφερειών της; Δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς για παράδειγμα την στροφή 180 μοιρών της συνολικής κλιματικής πολιτικής των ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια χωρίς την πρωτοποριακή στάση της πολιτείας της Καλιφόρνια σε ό,τι αφορά την παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, αν όλες οι μικρές χώρες χρησιμοποιούσαν το μέγεθός τους ως άλλοθι για να μην συνεισφέρουν στη μάχη ενάντια στην κλιματική αλλαγή, τότε γρήγορα η κάθε συζήτηση για μείωση του παγκοσμίου ανθρακικού αποτυπώματος θα έχανε το νόημά της. Αν για παράδειγμα την ίδια νοοτροπία είχε η Κόστα Ρίκα των 4,5 εκατομμυρίων κατοίκων και των μόλις 12,5 εκατομμυρίων τόνων εκπομπών CO2eq, δεν θα δεσμευόταν ενόψει του COP21, για απόλυτη μείωση των εκπομπών της κατά 25% ως το 2030 και κατά 52% ως το 2050 σε σχέση με τα επίπεδα του 2012 [1]. Ούτε θα αποτελούσε προτεραιότητά της να είναι ως χώρα συνεπής με τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει ολόκληρη η ανθρωπότητα για να αποφευχθεί η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά παραπάνω από 2οC  ως το τέλος του αιώνα, όπως αποτυπώνεται στην δική της εθνική συνεισφορά στον δρόμο για το Παρίσι [5].

Ας μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28 κρατών, μίας από τις ισχυρότερες πολιτικές οντότητες παγκοσμίως και μέχρι πρότινος της αδιαμφισβήτητης ηγέτιδας δύναμης στην παγκόσμια κλιματική πολιτική. Όπως κάθε ισότιμο μέλος, η Ελλάδα είναι σε θέση να συνδιαμορφώνει, μεταξύ άλλων, και την Ευρωπαϊκή κλιματική πολιτική επηρεάζοντας μέσω αυτής τον πλανήτη.

Με δεδομένη την κατάσταση που καταγράφουν οι επιστήμονες της κλιματικής αλλαγής, το σύνθημα «Σκέψου παγκόσμια, δράσε τοπικά» είναι σήμερα ακόμα πιο επίκαιρο από τη μέρα που γεννήθηκε, 45 χρόνια πριν. Η κλιματική αλλαγή δεν αντιμετωπίζεται με ευχολόγια. Κάθε χώρα πρέπει να συνεισφέρει στο μέτρο των δυνατοτήτων της, «σπρώχνοντας» η μία την άλλη, ώστε όλοι μαζί να αποφύγουμε τις ολέθριες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που δε γνωρίζουν σύνορα. Η ελληνική κυβέρνηση έχει κάθε ευκαιρία να το πράξει με συγκεκριμένες πολιτικές κινήσεις και όχι αόριστες και γενικόλογες δηλώσεις για τη σημασία της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.

Διαβάστε περισσότερα:

  1. H Ελλάδα το 2012 εξέπεμπε 0,47 κιλά ανά 1000 δολάρια ΑΕΠ όταν ο μέσος όρος των ευρωπαϊκών κρατών του ΟΟΣΑ ήταν 0,32 κιλά ανά 1000 δολάρια ΑΕΠ.
  2. Η Ελλάδα το 2012 εξέπεμπε 10,01 τόνους CO2eq /κάτοικο το 2012 όταν ο μέσος όρος των ευρωπαϊκών κρατών του ΟΟΣΑ ήταν 8,73 τόνους CO2eq /κάτοικο.
  3. OECD Greenhouse gas Emissions Statistics. https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=AIR_GHG
  4. Eurostat, Greenhouse gas emission statistics, http://goo.gl/KaetbC
  5. September 2015. “COSTA RICA’s, INTENDED NATIONALLY DETERMINED CONTRIBUTION”, http://goo.gl/07l9PO