Τα Λευκά Όρη, η μεγαλύτερη οροσειρά της Κρήτης, αποτελούν έναν από τους φυσικούς θησαυρούς της Ελλάδας: δραματικά όμορφα και σπάνια τοπία, 57 κορφές πάνω από τα 2000 μέτρα, πολλά και μεγάλα φαράγγια, περισσότερα από 1000 σπήλαια. Είναι παράλληλα και μοναδική κοιτίδα ζωής. Με περίπου 1000 είδη φυτών –εκ των οποίων 90 ενδημικά της Κρήτης και 24 ενδημικά των Λευκών Ορέων- 32 είδη θηλαστικών, 200 είδη πουλιών, 3 είδη αμφιβίων, 11 είδη ερπετών και χιλιάδες είδη ασπονδύλων, τα Λευκά Όρη αποτελούν σημαντικό πυρήνα βιοποικιλότητας. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που τα βουνά αυτά, πέρα από την αναγνωρισμένη σημασία τους για την ιστορία και τον πολιτισμό του νησιού, έχουν τιμηθεί με το Δίπλωμα του Συμβουλίου της Ευρώπης και περιλαμβάνονται στο παγκόσμιο δίκτυο των Αποθεμάτων της Βιόσφαιρας αλλά και στο μεγαλύτερο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών του κόσμου, το δίκτυο ΝΑΤURA 2000.

© Andrea Bonetti / WWF Ελλάς

Εδώ βρίσκουν ασφαλές καταφύγιο δυο εμβληματικά είδη της Κρήτης. Το ένα είναι το Αγρίμι, ο Κρητικός Αίγαγρος, ένα ζώο-σύμβολο που μεταφέρθηκε στο νησί από τον άνθρωπο πριν χιλιάδες χρόνια, εξαπλώθηκε παντού αλλά κυνηγήθηκε ανελέητα στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και περιορίστηκε να ζει σε φυσική κατάσταση μόνο στις δυσπρόσιτες Μαδάρες. Το άλλο είναι ένα σπάνιο δέντρο που δεν μοιάζει με κανένα άλλο, το Ανέγνωρο Δεντρό ή Αμπελιτσιά. Από τα κλαδιά του φτιάχνονται οι φημισμένες κατσούνες των βοσκών.

Το Ανέγνωρο ζει σήμερα μόνο στην Κρήτη καθώς οι ηπειρωτικοί συγγενείς του εξαφανίστηκαν κατά τις τελευταίες παγετώδεις περιόδους. Απαντά με διάσπαρτους μικρούς πληθυσμούς στα ορεινά της Κρήτης μέχρι τα 1800 μέτρα και μπορεί να ζήσει για μερικούς αιώνες. Είναι φυλλοβόλο, φτάνει σε ύψος τα 12 μέτρα αλλά συνήθως έχει μορφή συμπαγούς θάμνου λόγω υπερβόσκησης. Έχουν καταγραφεί περί τις 42-45 συστάδες (Λευκά Όρη, Κέδρος, Ψηλορείτης, Θρυπτή και Λασιθιώτικα). Ο συνολικός πληθυσμός έχει εκτιμηθεί σε περίπου 1 εκατομμύριο θαμνώδη άτομα και μόνο περί τα 20.000 ανεπτυγμένα δέντρα που καρπίζουν. Η πιο σημαντική συστάδα βρίσκεται στον Ομαλό Λευκών Ορέων. Θεωρείται παγκοσμίως κινδυνεύον είδος με σημαντικότερη απειλή την υπερβόσκηση.

Το φυσικό περιβάλλον των Λευκών Ορέων αν και χαίρει νομικής προστασίας πιέζεται οικολογικά από την υπερβόσκηση, τις διανοίξεις δρόμων και αρκετές ιδιαίτερα επικίνδυνες κατασκευές. Η περί το φαράγγι της Σαμαριάς περιοχή είναι χαρακτηρισμένη ως Εθνικός Δρυμός από το 1962. Το δυτικό τμήμα τους είναι χαρακτηρισμένο καταφύγιο άγριας ζωής και ζώνη ειδικής προστασίας, το σύνολο σχεδόν του ορεινού όγκου ως ειδική ζώνη διατήρησης, ενώ εκκρεμεί η κήρυξη ολόκληρης της περιοχής ως Εθνικού Πάρκου. Η διαχείριση και η καθημερινή προστασία του Εθνικού Δρυμού είναι ευθύνη του Φορέα Διαχείρισης Σαμαριάς και της Διεύθυνσης Δασών Χανίων.

Δείτε στο Οικοσκόπιο την οικολογική ταυτότητα των Λευκών Ορέων.


Μοιράσου το με φίλους
 

Σχόλια