Πριν από λίγους μήνες αγωνιστήκαμε για την επιβίωση της νομοθεσίας για τη φύση και νικήσαμε! Καταφέραμε να αποτρέψουμε την αναθεώρηση των δύο οδηγιών που αποτελούν τη ραχοκαλιά της προστασίας της φύσης στην Ευρώπη, την οδηγία για τους οικοτόπους και την οδηγία για τα άγρια πτηνά. Και επιτύχαμε τη δέσμευση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την εφαρμογή τους. 

© Andrea Bonetti / WWF Ελλάς

Κανείς πλέον δεν αμφισβητεί τη σημασία αυτών των οδηγιών, υπάρχει ωστόσο περιθώριο για την καλύτερη εφαρμογή τους. Το δίκτυο Natura 2000 που έχει στηθεί με βάση αυτές τις οδηγίες αποτελεί το μεγαλύτερο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών στον κόσμο. Με περισσότερες από 27.500 περιοχές που καλύπτουν 1 εκατομμύριο τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή περισσότερο από το 18% της χερσαίας και 6% της θαλάσσιας έκτασης της Ευρώπης, το δίκτυο Natura 2000 αποτελεί ένα μοναδικό στον κόσμο δίκτυο φύσης. Όμως ο χαρακτηρισμός μιας περιοχής δεν αρκεί. Δυστυχώς βλέπουμε ότι για περισσότερες από τις μισές από αυτές τις περιοχές η προστασία μένει στα χαρτιά. Υπάρχουν περιοχές στις οποίες δεν έχουν οριστεί στόχοι προστασίας και δεν υλοποιούνται σχέδια και μέτρα που θα οδηγήσουν στην επιβίωση απειλούμενων ειδών. 

Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ένα Σχέδιο Δράσης, με το οποίο τηρεί τη δέσμευση της και παρουσιάζει μία σειρά από μέτρα για τη βελτίωση της εφαρμογής των οδηγιών. Παρά τις όποιες παραλείψεις, το βήμα αυτό είναι θετικό.   

Τώρα είναι η ώρα των κρατών μελών, και βέβαια και της Ελλάδας. Όταν ο έλληνας Υπουργός με επιστολή είχε παρέμβει στη διαδικασία αξιολόγησης των οδηγιών, υποστηρίζοντας τη διατήρηση τους, είχε τονίσει ότι «οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν στην πλήρη και συνεκτική εφαρμογή των οδηγιών για τη φύση». Τώρα, λοιπόν, είναι η ευκαιρία τα λόγια να γίνουν πράξη. 

Η Ελλάδα ακόμη δεν έχει ολοκληρώσει τον χαρακτηρισμό των περιοχών Natura 2000 με τον ορισμό στόχων και προτεραιοτήτων προστασίας, δεν έχει εκπονήσει, εγκρίνει και εφαρμόσει σχέδια διαχείρισης για κάθε περιοχή. Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις δεν προλαμβάνει την υποβάθμιση προστατευόμενων οικοτόπων ούτε την όχληση ειδών σε περιοχές Natura 2000 καθώς δεν εφαρμόζει επαρκώς τη διαδικασία της δέουσας εκτίμησης σε  σχέδια  ή  έργα που ενδέχεται να επηρεάσουν περιοχές Natura 2000. Για πολλά από αυτά τα ζητήματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κινήσει προδικαστική διαδικασία, από την οποία η Ελλάδα θα παραπεμφθεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτός κι αν βάλει μπρος να καλύψει επιτέλους τα κενά που υπάρχουν.

Πρόσφατη ανασκόπηση της Επιτροπής καταδεικνύει και πάλι τα πολλά ανοιχτά μέτωπα που έχει η χώρα σε σχέση με την εφαρμογή των δύο οδηγιών. Σε αυτή τονίζεται ότι υπάρχουν τρόποι ώστε τα κενά να καλυφθούν. Για παράδειγμα, τονίζεται η ανάγκη η Ελλάδα να ολοκληρώσει τον ορισμό των θαλάσσιων περιοχών Natura 2000. Το Υπουργείο διατύπωσε προτάσεις το καλοκαίρι του 2016 και οργάνωσε σχετική δημόσια διαβούλευση, όμως ακόμα αυτές δεν έχουν προωθηθεί στην Επιτροπή. 

Η πιο συνολική παρέμβαση, ωστόσο, που απαιτείται στην Ελλάδα και θα ενισχύσει πραγματικά την εφαρμογή των οδηγιών είναι η οργάνωση ενός αποτελεσματικού εθνικού συστήματος για τη διοίκηση και τη λειτουργία προστατευόμενων περιοχών. Οι περιοχές Natura 2000 καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των προστατευόμενων περιοχών της χώρας. Η οργάνωση του εθνικού συστήματος είναι απαραίτητη για τη συμμόρφωση της χώρας ως προς τις απαιτήσεις των οδηγιών, καθώς χωρίς αυτό πολλές περιοχές μένουν χωρίς σχήμα διοίκησης, χωρίς προγραμματισμό διαχείρισης και χωρίς μέτρα προστασίας. 

Οι εκκρεμότητες είναι πολλές και σωρευμένες μετά από χρόνια αδιαφορίας για την φυσική μας κληρονομία. Η αδιαφορία αυτή ωστόσο σημαίνει ότι αγνοείται και το αναπτυξιακό πλεονέκτημα που μπορούσε να προσφέρει η ελληνική φύση στην οικονομία μας δημιουργώντας τοπικό εισόδημα και νέες θέσεις εργασίας.  


Μοιράσου το με φίλους
 

Σχόλια